Türkiye'de erken emeklilik bekleyen milyonlarca çalışan, Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatında yapılması planlanan yeni düzenlemeleri yakından izliyor. Çalışma hayatında prim adaletsizliğini gidermeyi amaçlayan adımlar kapsamında esnaf için 1.800 günlük prim indirimi ve 1999 sonrası sigortalılar için kademeli emeklilik talepleri kamuoyunun temel gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Bağ-Kur 7200 prim günü esnafa erken emeklilik getirecek mi?
Bağımsız çalışanların bağlı bulunduğu Bağ-Kur sisteminde mevcut şartlara göre emeklilik için 9.000 prim günü gerekiyor. Hazırlıkları süren yeni torba yasa tasarısı taslağında, küçük esnafın prim gün şartının 9.000 günden 7.200 güne indirilmesi öngörülüyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Uzmanı Emin Yılmaz ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş tarafından aktarılan bilgilere göre, bu düzenlemenin hayata geçmesi durumunda esnafa 1.800 gün, yani yaklaşık 5 yıl erken emeklilik imkanı doğacak.
Prim indiriminden yaklaşık 1 milyon küçük işletme sahibinin yararlanması bekleniyor. Taslak kapsamına bakkal, kasap, manav, terzi ve kuaför gibi mahalle esnafı ile sanatkarların dahil edilmesi planlanıyor. Buna karşın, anonim ve limited şirket ortakları gibi daha büyük ölçekli ticari faaliyet yürüten işletme sahiplerinin düzenlemenin kapsamı dışında tutulacağı belirtiliyor.
Esnafa prim indirimi düzenlemesi yasalaştı mı?
Küçük esnafın beklediği 7.200 prim günü düzenlemesi henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilmiş veya yasalaşmış bir kanun niteliği taşımıyor. Yasal düzenlemenin taslak halinde olduğu ve TBMM gündemine gelmesinin beklendiği uzmanlar tarafından vurgulanıyor.
Prim şartının 7.200 güne düşürülmesi, şartları karşılayan herkesin yaş beklemeksizin hemen emekli olacağı anlamına gelmiyor. Erken emeklilik hakkının kullanılabilmesi için sigortalılık süresi ve yaş şartının da eksiksiz sağlanması gerekiyor. Ayrıca, devlete prim borcu bulunan Bağ-Kur sigortalılarının bu haktan doğrudan faydalanamayabileceği, prim borçlarının yapılandırılması veya ödenmesi gerekeceği ifade ediliyor.
Kademeli emeklilik yasası çıkacak mı, kimleri kapsıyor?
Kademeli emeklilik, sigortalıların işe giriş tarihlerine göre emeklilik yaşının ve prim koşullarının basamaklı olarak belirlenmesini hedefleyen bir model önerisidir. Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin 8 Eylül 1999 öncesini kapsaması nedeniyle, bu tarihten sonra sigorta girişi olan çalışanlar kademeli bir geçiş talep ediyor.
Özellikle 8 Eylül 1999 ile 2008 yılları arasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar, emeklilik şartlarında esneklik sağlanmasını bekliyor. Ancak TBMM gündemine soru önergeleri ve teklifler şeklinde taşınmış olsa da henüz yasalaşan resmi bir kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor. Mevcut sistemde 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk defa sigortalı olan 4/c kapsamındaki çalışanlar için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 25 yıl hizmet şartı uygulanmaya devam ediyor. SGK tarafından onaylanmış resmi bir kademeli yaş tablosu henüz ilan edilmiş değil.
Doğum borçlanması ile erken emeklilik sağlanabilir mi?
Mevcut mevzuatta yer alan borçlanma yöntemleri de erken emeklilik arayışında olan sigortalılar için alternatif oluşturuyor. Kadın sigortalılar, doğum borçlanması yoluyla üç çocuk için toplam 2.160 güne kadar prim kazanma imkanına sahip bulunuyor. Bu yöntem, eksik prim günlerini tamamlayarak emeklilik yaşını ve şartlarını öne çekmek isteyen kadın çalışanlara yaklaşık 6 yıla varan süre avantajı sunuyor.
Yorumlar 0